از نظریه‌ی ارزش مارکسی چه‌ می‌توانیم بیاموزیم؟ | توماس سکین | برگردان: مانیا بهروزی

  از نظریه‌ی ارزش مارکسی چه‌ می‌توانیم بیاموزیم؟1 توماس سکین برگردان: مانیا بهروزی این مقاله شامل سه بخش است. در بخش نخست تصویری کلی از رویکرد اونو نسبت به چگونگی تفسیر نظریه‌ی کارپایه‌ی ارزش در سنت مارکسی ارایه می‌دهم. بر این مساله تأکید خواهم نهاد که نظریه‌ی ارزش خُرد2 می‌باید بر پایه‌ی نظریه‌ی انباشت کلان3 بنا گردد. این امر به‌معنای آن است که یک «حالت تعادل عمومی»4 تنها بر این اساس می‌تواند «واقعی» شمرده شود که اقتصاد سرمایه‌داری طی چرخه‌های دایما بازگشتیِ کسب‌وکار5 هرگز در تن‌دادن به یک دوره‌ی «فعالیت میانگین» (average activity) ناکام نماند. در بخش دوم، چارچوب روش‌شناسانه‌‌ای ادامه ی مطلب…

دیالکتیک، یا منطقی که با علم اقتصاد هم‌خوان می‌شود | توماس سکین | برگردان: مانیا بهروزی

Artist: Keith Prossick دیالکتیک، یا منطقی که با علم اقتصاد هم‌خوان می‌شود1 توماس سکین برگردان: مانیا بهروزی در مسیر آموزش‌هایم به‌عنوان یک اقتصاددان، آموخته‌ام که نظریه‌ی اقتصادی می‌باید شکل دیالکتیک سرمایه را به‌خود بگیرد که ساختار آن بازتابی از منطق هگل است. دلیل نگارش این مقاله آن است که مایلم به مخاطب توضیح بدهم که این امر [داعیه] به‌طور کلی به‌چه معناست. با این اشاره‌ی مقدماتی، امیدوارم بتوانم توضیح مورد نظرم را با روایت‌کردنِ یک اپیزود شخصی درباره‌ی نحوه‌ی آشنایی‌ام با هگل آغاز کنم. وقتی که دانشجوی دوره‌ی مقدماتی [مقطع کارشناسی] بودم، نظریه‌ی اقتصادی را ازطریق [کلاس‌های] کوزو اونو (۱۹۷۷–۱۸۹۷) ادامه ی مطلب…

بحران اقلیمی و سیاسی‌شدنِ طبیعت (به‌همراه فراخوان جنبش «جمعه‌ها برای آینده» به اعتصاب همگانی «اقلیمی») | مانیا بهروزی

بحران اقلیمی و سیاسی‌شدن طبیعت به‌همراه: فراخوان جنبش «جمعه‌ها برای آینده» به اعتصاب همگانی «اقلیمی» نویسندگان فراخوان: گرتا تونبرگ و ۴۶ نفر از فعالین جنبش «جمعه‌ها برای آینده» تألیف و ترجمه: مانیا بهروزی رگاه دیالکتیک: بحران اقلیمی و سیاسی‌شدنِ طبیعت مانیا بهروزی ۱. بحران اقلیمی و انکشاف بُعد تازه‌ای در سوژه‌گی ضدسرمایه‌داری استثمار انسان و طبیعت در نظام سرمایه‌داری به مرزهای تازه‌ای رسیده است. در کنار تشدید و گسترش ستم‌ها و فجایعی که استثمار مستقیم نیروی کار و خود–بیگانه‌سازی فزآینده‌ی آن توسط سرمایه در سراسر جهان به‌بار می‌آورد، طبیعت نیز به‌هیچ‌رو از تشدید و گسترش دست‌اندازی‌های سرمایه در امان نبوده ادامه ی مطلب…

جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی | نویسنده: روی باسکار | برگردان: مانیا بهروزی

    جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی (پیوست فصل دوم از کتاب «امکان طبیعت‌گرایی»1)   روی باسکار برگردان: مانیا بهروزی قصد ندارم در اینجا بررسی جامعی از مفهوم مارکسیستی ایدئولوژی به‌دست بدهم، بلکه درعوض می‌خواهم دو دشواره‌ی هم‌بسته با آن را مورد ملاحظه قرار دهم. اولی مربوط است به مکان ایدئولوژی (و علم) در توپوگرافی ماتریالیسم تاریخی؛ و دومی مربوط می‌شود به معیارهای خصلت‌بندی باورها به‌عنوان «ایدئولوژیک»، و به‌ویژه به‌منظور تمایزگذاری و بازشناسی ایدئولوژی از علم.   ۱. علوم و ایدئولوژی‌ها در ماتریالیسم تاریخی در آثار مارکس بالیده مفهوم ایدئولوژی سمت‌گیری2 دوگانه‌ای دارد: از یک‌سو به روبنا نسبت داده می‌شود ادامه ی مطلب…

رئالیسم انتقادی چیست؟ | روی باسکار | برگردان: مانیا بهروزی

    یادداشت مترجم: شاید با اندکی خوش‌بینی بتوان گفت اکنون نام روی باسکار و نظریه‌ی فلسفی‌ای که پی‌ریزی کرد (رئالیسم انتقادی) دست‌کم برای بخشی از فضای فکری جامعه‌ی ما چندان غریب و بیگانه‌ نیست1. هرچند هنوز راه درازی تا ترجمه‌ی آثار کلیدی باسکار2 و به‌ویژه کاربست خلاقانه‌ی رهیافت فلسفی او برای مواجهات نقادانه با نظریه‌های اجتماعی و فلسفیِ رایج باقی‌‌ست. باسکار فلسفه‌ی علم خود را مقابله‌ای انتقادی با ایدئولوژی‌های مسلط درخصوص علم معرفی می‌کند، یا همچون آلترناتیوی در برابرِ ایدئولوژی‌هایی که با اتخاذ رویکردی پوزیتیویستی و ابزارگرایانه‌ نسبت به علم، علم را ابزار پیش‌بینی و کنترل می‌انگاشتند (و می‌انگارند)؛ ادامه ی مطلب…

جستاری درباره‌ی دیالکتیک سرمایه نزد اونو | توماس سکین | برگردان: مانیا بهروزی

      پیوستی روش‌شناسانه بر کتاب «اصول اقتصاد سیاسیِ» اونو: جستاری درباره‌ی دیالکتیک سرمایه نزد اونو   توماس سکین برگردان: مانیا بهروزی   یادداشت مترجم: متن پیش رو پیوستی روش‌شناسانه است که توماس سکین بر ترجمه‌ی انگلیسی اثر سترگ کوزو اونو، «اصول اقتصاد سیاسی»1، نگاشته است؛ اثری که خودِ سکین به سال ۱۹۸۰ آن را به زبان انگلیسی برگرداند. کوزو اونو، نظریه‌پرداز فقید ژاپنی بنیان‌گذار نحله‌ای جدید در پژوهش‌های مارکسی است که به ‌«مکتب اونو» شهرت یافته است و سکین یکی از شاگردان برجسته‌ی اونو و چهره‌های شاخص این مکتب است که در کنار ماکوتو ایتو و دیگران سهم ادامه ی مطلب…

رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه (فصل چهارم) | رابرت آلبریتون | برگردان: مانیا بهروزی

    رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه / فصل چهارم: تحلیل تاریخی به‌سان سطحی از اقتصاد سیاسی1 نویسنده: رابرت آلبریتون برگردان: مانیا بهروزی   این فصلْ دشوارترین و مهم‌ترین فصل از مباحث تئوریک مربوط به نظریه‌ی مرحله است، نه‌فقط به این دلیل که می‌کوشد رابطه‌ی میان سه سطح یاد شده را خلاصه کند، بلکه همچنین به این دلیل که بر نسبت میان نظریه‌ی مرحله و تحلیل تاریخی متمرکز می‌شود، که همانا ناروشن‌ترین و دشوارترین رابطه برای تعیین تعاملات‌ میان سه سطح تحلیل است. در علوم اجتماعی عموما رابطه‌ی میان همه‌ی انواع گوناگونِ «نظریه‌ی سطح میانی2» و تحلیل تاریخی نادیده ادامه ی مطلب…

رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه (فصل سوم) | رابرت آلبریتون | برگردان م. بهروزی

  [ترجمه‌ی فصل‌ اول؛ ترجمه‌ی فصل‌ دوم]   رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه فصل سوم: نظریه‌ی مرحله1 رابرت آلبریتون برگردان: مانیا بهروزی   اگر -چنان‌که پیش‌تر استدلال کرده‌ام- دستیابی به یک نظریه‌پردازی منسجم (coherent) و دقیق از قانون ارزش نیازمند مفهوم‌پردازی یک جامعه‌ی سرمایه‌داری ناب باشد، در این‌صورت چنین برمی‌آید که شکاف بزرگ و چالش‌برانگیزی میان قانون ارزش و ناخالصی ناهموار و آشفته‌ی تاریخ وجود داشته باشد [۱]. بنابراین، بسیار مطلوب خواهد بود که یک سطح میانی از نظریه (نظریه‌ی مرحله/ stage theory) داشته باشیم تا همچون گام تنظیم‌پذیری برای تسهیل حرکت‌مان از [سطح] قانون ارزش به تحلیل تاریخی ادامه ی مطلب…

رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه (فصل دوم) | رابرت آلبریتون | برگردان م. بهروزی

فصل دوم: نظریه‌ی یک جامعه‌ی سرمایه‌داری ناب‌1 رابرت آلبریتون برگردان: مانیا بهروزی [ترجمه‌ی فصل اول در اینجا قابل دسترسی است.]   مارکس در سه مجلد کاپیتال بارها از زبانی استفاده می‌کند که بدین برداشت رهنمون می‌شود که او به سرمایه‌داری در عمومیت2 و خلوص آن و بدون ملاحظه‌ی همه‌ی تنوعات محلی آن می‌نگرد [۱]. اگرچه این عموما روشی است که مارکس به کار می‌گیرد، [اما] او گاهی [در کاپیتال] مصالح تاریخی خاص و تصادفی3 را نیز با رویه‌ی اصلی خود تلفیق می‌کند؛ نه‌صرفا برای شرح قانون اقتصادی مجرد، بلکه به‌عنوان بخشی از عمکرد واقعی خود این قانون (در ادامه، مثال‌هایی ادامه ی مطلب…

رویکردی ژاپنی به مراحل توسعه‌ی سرمایه‌دارانه (فصل اول) | رابرت آلبریتون | برگردان م. بهروزی

رابرت آلبریتون برگردان: مانیا بهروزی یادداشت مترجم: از آنجا که رویکرد رابرت آلبریتون1 به نظریه‌ی مارکس در امتداد «رویکرد اونو-سکین» جای دارد، شناخت دقیق‌تر جهت‌گیری پژوهشی وی در مطالعات مارکسی نیازمند آشنایی با خطوط اصلی دیدگاه‌های اونو و سکین نسبت به نظریه‌ی مارکس است. با اینکه خود آلبریتون این تبار فکری را به‌روشنی در آثارش (برای مثال در همین کتاب و نیز در کتاب: «دیالکتیک و واسازی در اقتصاد سیاسی2») بیان و برجسته می‌کند، شاید اشاره‌ی بسیار فشرده‌ای به رویکرد اونو-سکینْ برای خواننده‌ی ناآشنا با این زمینه‌ی نظری مفید باشد، یا حداقل انگیزه‌ی بیشتری برای خواندن متن حاضر ایجاد کند3. ادامه ی مطلب…