جنس و جنسیت: یک رویکرد رئالیستیِ انتقادی | کارولین نیو | برگردان: سارا امیریان

    یادداشت مترجم: مباحث فمینیستی در فضای فکری سال‌های اخیرِ ایران عمدتا متأثر از دیدگاه‌‌های پسامدرن و پساساختارگرا شکل گرفته‌اند. این تاثیرپذیری نظری و گفتمانی به‌طورکلی پیامدی بود از تقارن تاریخی روندهای سیاسی جامعه‌ی ایران (پس از انقلاب) با کشاکش‌های درونی و تحولات چشم‌گیر در صورت‌بندی‌های نظریه‌ی فمینیستی در سطح جهانی؛ با این ویژگی مهم که هم روند تحولات سیاسی ایرانِ پساانقلابی -به‌منزله‌ی بستر مادی حرکت فمینیست‌های بومی-، و هم روند تحولات جهانی در نظریه‌ی فمینیستی، هر دو کمابیش در دوره‌ی نوپدیدِ افول جهانی چپ شکل گرفتند و یقینا از پیامدهای سیاسی و تاریخی و نظریِ آن (نظیر روگردانی ادامه ی مطلب…

نقش سیاست هویتی در گسیختگی چپ: گفتگو با اسد حیدر | ترجمه: امین حصوری

    نقش سیاست هویتی در گسیختگی چپ: گفتگو با اسد حیدر1   مصاحبه‌گر: راشمی کومار برگرفته2 از نشریه‌ی The Intercept   درآمد: سیاست هویتی چیزی است برای همه، اما نه در مسیری درست. در سال ۲۰۱۶ هیلاری کلینتون در کارزار انتخاباتی‌اش، برای جلب اعتماد رای‌دهندگان جوانِ لیبرال، به‌گونه‌ای سطحی به مفاهیم «تلاقی» (intersectionality) و «ارجحیت سفید» (white privilege) متوسل شد. ریچارد اسپنسر (Richard Spencer) و اعضای «راست قدیم» (alt-right) نیز خود را «هویت‌گرا» می‌خوانند تا آنچه به‌واقع هستند، یعنی برتری‌طلبان سفید (white supremacists)، را پنهان سازند. و نزد برخی افرادِ «بیدارشده» نیز پوشیدن تی‌شرتی با نشان «فمینیست» و افشای ادامه ی مطلب…

راز و رمز همکاری در جنبش کارگری دانمارک: گفتگو با دو تن از فعالان جنبش کارگری دانمارک | فروغ اسدپور

      گفتگو با فعالان جنبش کارگری دانمارک پیرامون تهدید به اعتصاب عمومی در بخش دولتی و عمومی در سال ۲۰۱۸ گفتگو و ترجمه: فروغ اسدپور   مقدمه‌‌ی عمومی: متن زیر به فراز مهمی از فعالیت اجتماعی پر‌جنب‌و‌جوش جنبش کارگری دانمارک و بسیج همگانی از پایین در بخش کارکنان دولتی-عمومی می‌پردازد که چندی پیش با انعقاد قراردادهای دسته جمعیِ جدید پایان یافت.1 نکته‌ی مهمی که در این فعالیت‌ها، فعالیت‌هایی که سه ماه پایانی سال ۲۰۱۷ و ماه‌های آغازین سال ۲۰۱۸ (تا ماه مه) را در بر می‌گیرد،‌ به‌چشم من و هر ناظر علاقمند به جنبش‌های اجتماعی برجسته می‌آمد، درک ادامه ی مطلب…

امتدادهای افشاگرانه‌ی فوتبال: از هم پیوندی ناسیونالیسم و سرمایه‌داری‌ تا زایش نژادپرستی | بیژن کیارسی، امین حصوری

یکی از هواداران تیم ملی فوتبال آلمان پیش از بازی آلمان-آرژانتین در فینال جام‌جهانی ۲۰۱۴، در محل یادبود قربانیان هولوکاست در برلین. (عکس: Adam Berry)       توضیح کارگاه: به بهانه‌ی شروع دور جدیدی از مسابقات جام جهانی فوتبال، متنی انتقادی درخصوص پیوند فوتبالِ حرفه‌ای با مناسبات سرمایه‌دارانه‌ را بازخوانی می‌کنیم. با این توضیح که این متن نخستین بار اندکی پس از پایان جام جهانی ۲۰۱۴ (آلمان) در تارنمای پراکسیس منتشر گردید. * * * پیش‌درآمد:‌ چند روز از برگزاری فینال جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ می‌گذرد و در آلمان انفجار شادی‌های عمومی اندکی فروکش کرده است (آغاز هفته‌ی کاریْ ادامه ی مطلب…

دو یادداشت درباره‌ی: «صدای سوم» در مواجهه با خطر جنگ، مداخله‌ی امپریالیستی و تداوم سرکوب داخلی | شهاب برهان

    توضیح کارگاه: آنچه در پی می‌آید اگرچه بیش از ده سال پیش و در فضای سیاسی ملتهب برآمده از تهدید‌های نظامی ایالات متحده علیه ایران نگاشته شده است (به‌ترتیب در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷)، اما با وضعیت کنونی ما همخوانی بسیار نزدیکی دارد؛ نه‌فقط از این منظر کلی که حیات تاریخیِ جامعه ما هنوز به سیاق تجارب صد و اندی سال گذشته در تلاقی‌ها و همسازی‌های استبداد و امپریالیسم رقم می‌خورد، بلکه همچنین از این زاویه‌ی مشخص که روند تلاقی‌های ادواری حاکمیت ایران و قدرت‌های امپریالیستی، اینک بار دیگر شرایط تهدید نظامی و تحریم اقتصادی و مداخله‌ی خارجی ادامه ی مطلب…

نظریه‌ی رادیکال و آکادمی: رابطه‌ای بغرنج | تورکیل لاوزن، گابریل کون | برگردان: امین حصوری

    [برگرفته از نشریه‌ی Counterpunch]   توضیح کارگاه: رابطه‌ی میان پراتیک نظری و پراتیک سیاسی پرسش‌ چالش‌برانگیزی‌ست که بسیاری از فعالین چپ – دست‌کم در مقاطعی – بیش‌وکم با آن روبرو بوده‌اند؛ خواه از منظر فردی، مثلاً چگونگی جهت‌یابی نظری و سیاسی و یا نحوه‌ی برقراری توازن میان این دو حوزه، و خواه از منظر ضرورت‌های جمعی مبارزه، مثلاً شناسایی هرچه عمیق‌تر تحولات جامعه‌ و روندهای تاریخیِ جهان سرمایه‌داری و یا تدوین استراتژی های موثر. در مقاطعی که تنش‌ها و بحران‌های جامعه روند حادتری به خود می‌گیرند، یا تحولات اجتماعی و سیاسی شتاب بیشتری می‌یابند، این گرایش تقویت می‌شود ادامه ی مطلب…

رادیکالیسم، رفورم، و ضرورت «اراده‌ی هدایت‌گر» | عبدی کلانتری

      توضیح کارگاه: نسخه‌ی اولیه‌ی این متن در قالب یادداشتی فیسبوکی منتشر گردید و بازنشر آن با کسب اجازه و موافقت مولف محترم انجام می‌شود. از نظر ما این متن فشرده به واسطه‌ی پرسش‌ها و دغدغه‌های مهمی که به‌طور موجز در ساحت استراتژی مبارزه‌ی رادیکال در موقعیت خطیر کنونی جامعه‌ی ایران طرح می‌کند درخور تامل و بازاندیشی است. بر این باوریم که هر مبارزه‌ی رادیکال با پرسش‌های بنیادین برآمده از شرایط مادی و تاریخی خویش روبروست که شناسایی و دامن‌زدن به آنها گام نخست در جهت تدارک مسیر پاسخ‌‌گویی جمعی به آنهاست. تحریریه‌ی کارگاه دیالکتیک / ۶ اسفند ادامه ی مطلب…

پروژه‌ی عاجل و حیاتی چپ، پوست‌اندازی دموکراتیک است | فروغ اسدپور (در مصاحبه با رادیو زمانه)

    فروغ اسدپور در مصاحبه‌ی مکتوب با رادیو زمانه (۱۱ بهمن ۱۳۹۶)   ■ تحلیل‌های بسیاری پس از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۹۶ منتشر شده. برخی آنها را کاملاً به علت‌های اقتصادی فرومی‌کاهند، برخی آن را مصداق بارز شکاف کار و سرمایه یا نبرد طبقاتی می‌دانند، و برخی نیز علت اصلی را سیاسی می‌شمرند. به نظر شما آیا می‌توان علت غایی توضیح‌دهنده برای اعتراضات اخیر یافت، آیا آنها چندعلتی و چندبنیانی بودند، و اساساً خودتان آنها را ــ به ویژه در مقایسه با تاریخ اعتراضی ایران معاصر، از انقلاب ۵۷ تا جنبش اعتراضی ۸۸ ــ چگونه ارزیابی می‌کنید؟ روشن است ادامه ی مطلب…

فراسوی سینک ظرف‌شویی: جستارهایی درباره‌ی جنسیت‌ها و سرمایه | دوستداران جامعه‌ی بی‌طبقه | برگردان: سارا امیریان

    فراسوی سینک ظرف‌شویی: جستارهایی درباره‌ی جنسیت‌ها و سرمایه  نویسنده: «دوستداران جامعه‌ی بی‌طبقه» (نشریه‌ی Kosmoprolet) برگردان: سارا امیریان   یادداشت کارگاه دیالکتیک: رابطه‌ی جنسیت و سرمایه‌داری یا نسبت میان وضعیت فرودستی زنان و نظم سرمایه‌دارانه یکی از معمایی‌ترین پرسش‌هایی است که هم اندیشه‌ی فمینیستی و هم اندیشه‌ی مارکسیستی (به‌طور عام)، دست‌کم از دهه‌ی ۱۹۶۰ تاکنون با آن درگیر بوده‌اند. این پرسش بنیادی را می‌توان به این‌صورت هم بیان کرد: چه پیوندی میان نظام مردسالاری و نظام سرمایه‌داری وجود دارد؟ دلالت‌های این پرسش به‌هیچ‌رو به ساحت نظریه محدود نمی‌مانند، بلکه مضمون پاسخ آن مستقیماً بر جهت‌گیری‌های سیاسی و نحوه‌ی سازمان‌یابی ادامه ی مطلب…

خیابان و رهایی از توهم اصلاح‌طلبی (به‌بهانه‌ی اظهارات گزاف سعید حجاریان) | امین حصوری

    خیابان و رهایی از توهم اصلاح‌طلبی (به‌بهانه‌ی اظهارات گزاف سعید حجاریان1) امین حصوری تا پیش از اعتراضات خیابانی فراگیر دی‌ماه، نگرش کمابیش رایج در فضای رسانه‌ایِ غیررسمی به اصلاح‌طلبان2 چنین بود که این جناحْ آنتی‌تز جناح اصول‌گرا یا محافظه‌کار (یا تندروی) حاکمیت انگاشته می‌شد؛ درکی که آشکارا متأثر از ادبیات سیاسی مسلط در فضای سیاستِ رسمی و قطبیِ‌شده‌ی موجود بود. اکنون که مادیت خیزش فرودستان سیطره‌ی این آموزه‌ی گفتمان رسمی را به چالش کشیده و بالاخص خود اصلاح‌طلبان هم در مواجهه با عرصه‌های غیرقابل‌ مهندسی، عیار سیاسی‌شان را عیان‌تر از همیشه نمایان ساختند، نگرش متعارف قبلی با جدیت ادامه ی مطلب…

مواجهه با برخی پیش‌داوری‌ها درباره‌ي خیزش‌های اعتراضی ایران | کمیته‌ی کاری انترناسیونالیسم

    نویسنده‌: «کمیته‌ی کاری انترناسیونالیسم» (AK-Internationalismus) متن قرائت‌شده در تجمع همبستگی با اعتراضات ستمدیدگان در ایران1 (در یکی از شهرهای آلمان/ ۵ ژانویه) [نسخه‌ی آلمانی]   همشهریان محترم، حضار گرامی روی سخن ما با مردم و نیروهای سیاسی کشوری است کە خواستە یا ناخواستە بە آن تبعید شدەایم. قریب چهل سال ستم و خفقان ، پروپاگاندا و لابی‌گری، و معاملات آشکار و پنهان حکومت ایران با غرب و رسانەهای جریان اصلی باعث شدە کە امروز حتی نیروهای سیاسی مترقی، آزادی‌خواه و برابری‌طلب اروپا هم تصویری کج‌ومعوج از جمهوری اسلامی و نقش آن در نظام سلطە داشتە باشند و در ادامه ی مطلب…

ما چه انتظاری از شما داریم؟ | کمیته‌ی کاری انترناسیونالیسم

    نویسنده‌: «کمیته‌ی کاری انترناسیونالیسم» (AK-Internationalismus) بیانیه‌ی قرائت‌شده در تجمع همبستگی با اعتراضات ستمدیدگان در ایران1 (در یکی از شهرهای آلمان) [نسخه‌ی آلمانی بیانیه – لینک انتشار در نشریه‌ی Freie Sicht ] در این سخنان کوتاه نمی‌توانیم به شما گزارشی از وضعیت ایران و اعتراضات خیابانی سراسری مردم ایران بدهیم، چون این کار نیازمند تحلیل مفصلی است که هم از حوصله‌ی شما خارج است و هم از وقت و امکانات این تجمع کوچک و محدود. وانگهی، آنچه در چارچوب این تجمع در این‌باره می‌توان گفت پیش‌تر در تصویر کلی و فشرده‌ای که در متن «فراخوان» از وضعیت ایران و اعتراضات ادامه ی مطلب…

بازگشت به خیابان: درباره‌ی خیزش‌های اعتراضی فراگیر در ایران | امین حصوری

    بازگشت به خیابان: درباره‌ی خیزش‌های اعتراضی فراگیر در ایران امین حصوری مقدمه: تحلیل وضعیت و تحولات تاریخی جامعه‌ی ایران (همانند هر جامعه‌ی به‌شدت بسته‌ی دیگر) بسیار دشوار است، چراکه مطالعات تجربی مستقل و داده‌های قابل اتکای اندکی درباره‌ی نحوه‌ی پویش سپهرهای مختلف برسازنده‌ی این جامعه وجود دارد. گزارش‌ها و آمارها و اخبار نهادهای دولتی و شبه‌دولتیِ وابسته به حاکمیت به‌شدت ناقص، متناقض و تحریف‌شده‌اند؛ بنا به این محدودیت‌ها، آرایش درونی و نحوه‌ی توزیع قدرت در ساختار حاکمیت و مسیر واقعی تحولات انضمامی آن در سال‌های اخیر، برای ناظران بیرونی راز سربه‌مهری مانده است. همین معضل در مورد فرآیندهای ادامه ی مطلب…

فعال شدن گسل‌های اجتماعی در ایران | کارگاه دیالکتیک

    فعال شدن گسل‌های اجتماعی در ایران تحریریه‌ی کارگاه دیالکتیک   خیزش‌های اخیر همه را در شوک و بهت‌وحیرت فرو برد، به‌ویژه اصلاح‌طلبان اعتدالی را. طی ۴۸ ساعت تمامی خطوط قرمز نظام درنوریده شد و اکنون مردم در خیابان هستند، مکانی واقعی و متعلق به خود آنها که سال‌های سال از سوی صاحبان قدرت مصادره شده بود. جامعه‌ی ایران همیشه با چهار گسل مهم اجتماعی روبرو بوده است که هیچ‌گاه هیچ‌یک از آنها بخشی از اولویت‌های حاکمان نبوده است. این گسل‌ها عبارتند از: ۱) گسل طبقاتی، ۲) گسل استبداد، ۳) گسل مرکز- پیرامون1 و ۴) گسل جنسیت2. به‌دلیل عدم ادامه ی مطلب…

دفاع از مبارزات یک زندانی سوسیالیست یا فراخوانی به احیای انترناسیونالیسم | امین حصوری

    (نسخه‌ی آلمانی در نشریه‌ی Freiesicht؛ نسخه‌ی انگلیسی) دفاع از مبارزات یک زندانی سوسیالیست1 یا فراخوانی به احیای انترناسیونالیسم (در همبستگی با مبارزه‌ی رضا شهابی) امین حصوری اغراق نیست اگر بگوییم در عصر دهشت‌باری از تاریخ بشر مدرن به سر می‌بریم؛ نه صرفاً به‌خاطر کمیت تهاجمات سرمایه‌داری به حریم انسان‌ها (و طبیعت) و دستاوردهای بشری، بلکه از آن رو که در دوره‌ی پرتلاطم حاضر این تهاجماتْ مازاد اندکی برای گرایش‌های مقابل دگرگون‌ساز به جای گذاشته‌اند. گویی جهان بشری در مجموع در سکوتی پذیرنده، روند افول نهایی خود را نظاره می‌کند. در همین بافتار، مبارزات جهانی چپ برای ایستادگی در ادامه ی مطلب…

به‌سوی بازآرایی بنیادینِ سیاست چپ رادیکال | گروه «کلکتیو»

    به‌سوی بازآرایی بنیادینِ سیاست چپ رادیکال نقد و چشم‌اندازهایی برای سازمان‌دهی و پراتیک انقلابی   نویسنده: گروه «کلکتیو» (kollektiv@riseup.net) برگردان فارسی*: ترجمه‌ی جمعی * نسخه‌ی آلمانی این متن در اینجا قابل دسترسی است [این متن به‌زبان‌های دیگری (انگلیسی، ترکی، اسپانیایی، هلندی، و عربی) هم در دست ترجمه است.]   توضیح «کارگاه دیالکتیک»: متن پیش رو مشارکتی‌ست در بازاندیشی‌های استراتژیک درباره‌ی موقعیت و چشم‌انداز سیاست رادیکال در جامعه‌ی آلمان، که در مه ۲۰۱۶ از سوی حلقه‌ای از فعالین چپ رادیکال در آلمان انتشار یافت و از آن زمان تحت عنوان «تزهای یازده‌گانه» (Elf Thesen) به‌طور نسبتاً وسیعی در محافل ادامه ی مطلب…

قطاری که خالی می‌رود! | امین حصوری | بازنشر از تارنمای پروسه

بازنشر از تارنمای گروه پروسه   چنین به‌نظر می‌رسد که باید بی‌وقفه ارزیابی و داوری و دخالت کنیم؛ حتی اگر در مقاطعی هیچ رغبتی به درگیرشدن دگرباره با روندهای نمایشی که از همه‌‌ی پرده‌هایش بوی جان‌کاه شکست و خودتخریبی برمی‌خیزد نداشته باشیم؛ گواینکه بر ما به‌یقین معلوم نیست که این بی‌رغبیتی ما صرفاً حاصل سر‌خوردگی است یا از اطمینان نسبی به بی‌ثمر بودن این درگیری. اما دلیل این اجبار (باید) بسیار ساده است، و همزمان قاطع: این نمایشْ واقعی است و نه‌فقط واقعیت زندگی‌های‌ امروزمان را ترسیم می‌کند، بلکه بیش‌و‌کم مسیر بخشی از فرازهای آتی این واقعیت را هم ترسیم ادامه ی مطلب…

از پرسش های فمینیستی تا پاسخ های مارکسیستی | فروغ اسدپور

نویسنده: فروغ اسدپور (بازنشر از تریبون چپ)   پیش‌درآمد: بحث‌های مربوط به زنان بسیارند و به‌طورکلی این حیطه از گستردگی و پیچیدگی خاصی برخوردار است. مهم‌ترین بحث‌های تئوریک و استراتژیک-سیاسی در این قلمرو همانا متعلق به سه نحله‌ی لیبرال‌فمینیسم، رادیکال‌فمینیسم و سوسیالیست‌فمینیسم بوده است. در وصف این سه گروه به‌نحوی کوتاه و یقینا نابسنده می‌توان گفت که لیبرال‌فمینیست‌ها با به وام گرفتن مفاهیم جامعه‌ی بورژوایی سعی دارند تا سرشت زنان را سازگار با معیارهای فلسفی، انسان‌شناختی و اجتماعی رایج در این جامعه تعریف کرده و حقوق برابر دو جنس را از راه‌های گوناگون در داخل همین چارچوب‌های موجود تضمین کنند. ادامه ی مطلب…