درباره‌ی ستم ملی و در ادامه‌ي یادداشت فروغ اسدپور | کامران متین

درباره‌ی ستم ملی و در ادامه‌ي یادداشت فروغ اسدپور کامران متین یادداشت به‌جا و تیزبینانه‌ی فروغ اسدپور1 بر موضوع مهمی پرتو می‌افکند که چپ و همه‌ی گرایشات و نیروهای اجتماعی رادیکال در ایران با آن چهر‌ه‌به‌چهره ایستاده‌اند: پرسش ملی. امیدوارم مداخله‌ی فروغ اسدپور به بحث‌های جان‌دار و پرشور و انتقادی مهمی بینجامد و به دیالوگ درونی چپ در باره‌ی پرسش بسیار استراتژیک و حیاتی ملل در ایران دامن بزند. در حالی‌که جمهوری اسلامی یکی از شدیدترین بحران‌های حیات سیاسی خویش را از سر می‌گذراند باید بدانیم که چشم‌انداز هر گونه تغییر چپ‌گرایانه و مترقی در ایران به‌نحو استراتژیکی گره خورده ادامه ی مطلب…

استراتژی جنبش کارگری در ایران | شهاب برهان

استراتژی جنبش کارگری در ایران شهاب برهان هفته‌ی پیش در بحبوحه‌ی فشارهای همه‌جانبه حکومت برای از پا انداختن اعتصابات و اعتراضات کارگران نیشکر هفت‌تپه و استمداد خود کارگران هفت‌تپه و نیز فعالان کارگری، مدنی و سیاسی از همه‌ی جنبش‌ها درسراسر کشور برای پیوستن به کارزار حمایت از هفت‌تپه، مقاله‌ای با عنوان « نظم اجتماعی نو و جنبش کارگری» از رفیق فروغ اسدپور منتشر شد1 که واکنش‌های متفاوتی در موافقت و مخالفت برانگیخت. من نیز در فیس‌بوک چند جمله‌ای دربا‌ره‌ی این نوشته‌ی رفیق فروغ نوشتم و بعد از خواندن چندباره‌ی آن و نیز خواندن برخی بازخوردها به آن نوشته، لازم می‌بینم ادامه ی مطلب…

نظم اجتماعی نو و جنبش کارگری؛ سن دن دئییرم (از تو سخن می‌گویم) | فروغ اسدپور

نظم اجتماعی نو و جنبش کارگری سن دن دئییرم (از تو سخن می‌گویم) فروغ اسدپور مبارزات جانانه‌ و دلاورانه‌ی کارگران هفت تپه و فولاد اهواز، یک بار دیگر موضوع اعتراضات کارگری را به نقطه‌ی ثقل حوادث سیاسی کشور تبدیل کرد. وضعیت سیاسی خاص ایران به گونه‌ای است که مبارزات حتی اقتصادی و صنفی کارگران در یک سطح محدود به ناگزیر و بلادرنگ رنگ و بوی سیاسی به خود می‌گیرد. کارگران بی‌واسطه با دم و دستگاه دولتی روبرو می‌شوند، دستگیر و شکنجه شده و انگ‌های عمل بر ضد امنیت ملی به آن‌ها زده می‌شود. از همه سو فعالان اجتماعی چپ و ادامه ی مطلب…

لیبرالم آرزوست! خطاب به اقتصادنامه‌ و شرکاء | کارگاه دیالکتیک

          لیبرالم آرزوست! خطاب به اقتصادنامه‌ و شرکاء نویسنده: کارگاه دیالکتیک نشریه‌ی «اقتصادنامه» در یک یادداشت توییتری1 بی‌سروته، که گویا متناسب با قدوقامت ذهنی و فکری خوانندگان پروپاقرص خویش می‌داند، ده ویژگی برای چپ‌ها قایل شده؛ ویژگی‌هایی که ارتباطی با حقیقت‌گویی و بازتاب‌دادن واقعیات تاریخیِ جغرافیایی به نام ایران و دسته‌های گونه‌گون چپ این سرزمین ندارند. مضمون این یادداشت کوتاه را می‌توان نوعی فرار به جلو دانست؛ چراکه در آن برخی از ویژگی‌های بارز نولیبرال‌ها به چپ‌ها نسبت داده شده است. طبعا انتظار نداریم که رسانه‌های آزادی‌ستیزی که بخشی از سازوبرگ ایدیولوژیک سیستم مسلط هستند و ادامه ی مطلب…

جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی | نویسنده: روی باسکار | برگردان: مانیا بهروزی

    جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی (پیوست فصل دوم از کتاب «امکان طبیعت‌گرایی»1)   روی باسکار برگردان: مانیا بهروزی قصد ندارم در اینجا بررسی جامعی از مفهوم مارکسیستی ایدئولوژی به‌دست بدهم، بلکه درعوض می‌خواهم دو دشواره‌ی هم‌بسته با آن را مورد ملاحظه قرار دهم. اولی مربوط است به مکان ایدئولوژی (و علم) در توپوگرافی ماتریالیسم تاریخی؛ و دومی مربوط می‌شود به معیارهای خصلت‌بندی باورها به‌عنوان «ایدئولوژیک»، و به‌ویژه به‌منظور تمایزگذاری و بازشناسی ایدئولوژی از علم.   ۱. علوم و ایدئولوژی‌ها در ماتریالیسم تاریخی در آثار مارکس بالیده مفهوم ایدئولوژی سمت‌گیری2 دوگانه‌ای دارد: از یک‌سو به روبنا نسبت داده می‌شود ادامه ی مطلب…

غارت خزانه‌ی دولت‌های اروپایی | فروغ اسدپور

    مقدمه: مطلب کوتاه پیش رو که حالتی گزارش‌گونه دارد به بهانه‌ی افشای بزرگ‌ترین رسوایی مالی-بانکی-دولتی در تاریخ معاصر نوشته شده است. مطلب زیر را می‌توان ضمیمه‌ای بر مصاحبه‌ی اخیر نگارنده1 دانست که چند روز پیش در همین وب‌سایت به چاپ رسید. گرایش به مالیه‌سازی اقتصاد کشورهای پیشرفته و گسست آن از اقتصاد واقعی عواقب سهمگینی برای کل اقتصاد جهان داشته و دارد که باید به دقت مطالعه و بررسی شود. * * * پنج‌شنبه شب، خبر یکی از بزرگ‌ترین رسوایی‌های مالی-بانکی در تاریخ جدید از رسانه‌های دانمارک پخش شد و جامعه را دوباره در بهت و حیرت فرو ادامه ی مطلب…

ریشه‌های داعش: جامعه‌شناسیِ تاریخیِ بین‌المللیِ تشکیل و استحاله‌ی دولت در عراق | کامران متین | برگردان: محمد عبادی‌فر

    یادداشت مترجم سال ۲۰۰۳ وقتی که ارتش تا بن دندان مسلح آمریکا به عراق حمله کرد و به راحتی از جنوب تا شمال پیش رفت و در نهایت دولت عراق را سرنگون کرد بسیاری بر این عقیده بودند که مردم و یا ارتش عراق یارای مقابله با این ارتش مکانیزه را نداشتند و چاره‌ای جز اجازوه ورود به آنها نداشتند. اما در سال ۲۰۱۴ وقتی که یک گروه آناکرونیست با کمترین تجهیزات این بار از شمال عراق وارد شد، باز هم مردم به آنها اجازه دادند که به راحتی وارد شوند و بدون هیچ‌گونه مقاومتی این گروه توانست ادامه ی مطلب…

کارنامه‌ی ما در بزنگاه تاریخی | شهاب برهان

      مقدمه: من همیشه از این که منتقدین خیرخواه و نه فقط بدخواهان، از عبارات کلی چون « چپ ایران»، « چپ ما» استفاده می‌کنند، شاکی بوده و همواره سعی کرده‌ام به سهم خود تفاوت ها را نادیده نگیرم و سره و ناسره‌ها در یک توبره نریزم. اما به اقتضای بحث روی یک کلیت و یک شمولیت عمومی، استثنائاً در این نوشته از همه کمونیست‌ها، مارکسیست ها، سوسیالیست‌ها، آنتی‌کاپیتالیست‌ها و آنارشیست‌های ایرانی متعهد و بر سر پیمان در خارج از کشور، چه متشکل و چه منفرد، با عبارت کش‌دار و کلی « چپ»، فاکتور می‌گیرم چرا که کارنامه‌ی ادامه ی مطلب…

اراده‌ی سیاسی چیست؟ مصاحبه با پیتر هالوارد | ترجمه: مرتضی سامان‌پور

    یادداشت مترجم: طی ده سال اخیر، پیتر هالوارد بر پروژه‌ی انتقادی-فلسفیِ "اراده‌ی سیاسی" متمرکز بوده است. مقاله‌های اصلی او در این زمینه، "اراده‌ی مردم" و "سیاست رادیکال و اراده‌ی سیاسی"، پیشتر و به‌ترتیب به همت عاصفه صادقی و صالح نجفی به فارسی ترجمه شده‌اند1. متن پیش رو نسخه‌ی خلاصه‌شده از مصاحبه‌ای‌ست که با هالوارد در ژانویه‌ی ۲۰۱۴ درباره‌ی پروژه‌ی فکری‌اش انجام شده2. به‌زعم هالوارد، هرنوع سیاست رهایی بخش همواره با شکل گیری اراده‌ی سیاسی و جمعیِ مردم پیوند می‌خورد که در بطن آن بناست مطالبات و اهداف مشخصی محقق و درنهایت نظم مستقر دگرگون شود؛ نقد سرمایه، قدرت ادامه ی مطلب…

رئالیسم انتقادی چیست؟ | روی باسکار | برگردان: مانیا بهروزی

    یادداشت مترجم: شاید با اندکی خوش‌بینی بتوان گفت اکنون نام روی باسکار و نظریه‌ی فلسفی‌ای که پی‌ریزی کرد (رئالیسم انتقادی) دست‌کم برای بخشی از فضای فکری جامعه‌ی ما چندان غریب و بیگانه‌ نیست1. هرچند هنوز راه درازی تا ترجمه‌ی آثار کلیدی باسکار2 و به‌ویژه کاربست خلاقانه‌ی رهیافت فلسفی او برای مواجهات نقادانه با نظریه‌های اجتماعی و فلسفیِ رایج باقی‌‌ست. باسکار فلسفه‌ی علم خود را مقابله‌ای انتقادی با ایدئولوژی‌های مسلط درخصوص علم معرفی می‌کند، یا همچون آلترناتیوی در برابرِ ایدئولوژی‌هایی که با اتخاذ رویکردی پوزیتیویستی و ابزارگرایانه‌ نسبت به علم، علم را ابزار پیش‌بینی و کنترل می‌انگاشتند (و می‌انگارند)؛ ادامه ی مطلب…