فراسوی تصویرِ «تجارت و صنعت» از سرمایه | پاتریک مورای | ترجمه: شروین طاهری

فصل سوم از مجموعه‌مقالات1: «گردش سرمایه؛ مقالاتی درباره‌ی جلد دوم کاپیتالِ مارکس» فراسوی تصویرِ «تجارت و صنعت» از سرمایه2 پاتریک مورای ترجمه: شروین طاهری توضیح کارگاه بر انتشار این مجموعه‌مقالات مارکس در جلد دوم کاپیتال به‏‌دنبال نشان‌دادنِ آن است که آنچه در اقتصاد سرمایه‌دارانه در گردش است چیزی جز سرمایه نیست؛ او همچنین پیامدهای این موضوع را نیز به تفصیل شرح می‌دهد. این نکته دشوارتر از آن‏ چیزی است که به‏‌نظر می‏‌رسد، تنها به این‌خاطر که در رسیدن به شناخت سرمایه گره‏‌ها و دشواری‌های بسیاری وجود دارد. یک روش طبیعی [و متداول] برای مشاهده‏‌ی تولید و توزیعِ ثروت در جامعه‌‏ی ادامه ی مطلب…

شکل اقتصادی و بازتولید اجتماعی: درباره‌ی جایگاه جلد دوم کاپیتال در نقد اقتصاد سیاسی مارکس | پل متیک (جونیور) | ترجمه: محمد عبادی‌فر

فصل دوم از مجموعه‌مقالات*: «گردش سرمایه؛ مقالاتی درباره‌ی جلد دوم کاپیتالِ مارکس» شکل اقتصادی و بازتولید اجتماعی: درباره‌ی جایگاه جلد دوم کاپیتال در نقد اقتصاد سیاسی مارکس   پل ماتیک (جونیور) ترجمه: محمد عبادی‌فر توضیح کارگاه بر انتشار این مجموعه‌مقالات ۱. متن ماکسیمیلیان روبل ضمن این‌که دستاورد انگلس در ایجاد یک متن استاندارد از مجلد دوم کاپیتال را به واسطه‌ی انبوه دست‌نو‌شته‌های باقیمانده‌ی مارکس در زمان مرگ او، مورد ستایش قرار می‌دهد، درباره‌ی «خطای مهم بازنمایی مجلد دوم به‌عنوان اثری بنیاداً کامل که تنها به لحاظ شکلی نیازمند اصلاح است»، هشدار می‌دهد (1). صرف‌نظر از این واقعیت که مارکس تا ادامه ی مطلب…

مقدمه‌ای کلی بر جلد دوم کاپیتال مارکس، گردش سرمایه| کریس آرتور؛ خیرت رویتن | ترجمه:‌بهزاد کورشیان

فصل اول از مجموعه‌مقالات: گردش سرمایه؛ مقالاتی درباره‌ی جلد دوم کاپیتالِ مارکس مقدمه‌ای کلی بر جلد دوم کاپیتال مارکس، گردش سرمایه نویسندگان: کریستوفر آرتور؛ خیرت رویتن ترجمه: بهزاد کورشیان   توضیح «کارگاه» بر انتشار ترجمه‌ی فارسی این مجموعه‌مقالات:‌ همان‌طور که در سرآغاز فعالیت کارگاه دیالکتیک در یادداشت «درباره‌ی ما» تصریح کردیم، یکی از حوزه‌های اصلی فعالیت نظری کارگاه معرفی دیدگاه‌ها و نحله‌هایی در حوزه‌ی مارکس‌پژوهی‌ست که یا مستقیماً به بازخوانی و بازسازی و بسط نظریه‌ی مارکسی می‌پردازند، و یا ابزار کارآمد و مصالح مفیدی برای این هدف در اختیار ما قرار می‌دهند. از آن میان، گرایش «دیالکتیک نظام‌مند» که خود ادامه ی مطلب…

یادداشت‌هایی درباره‌ی فرم جدید دولت | هانری لوفور | برگردان: مینا ثابت

یادداشت‌هایی درباره‌ی فرم جدید دولت1 هانری لوفور برگردان: مینا ثابت پیشگفتار مترجمان/ویراستاران متن فرانسه به انگلیسی: این مقاله در مجله‌ی آکادمیک سابق «چپ جدید پاریس»2 در رابطه با نقد استالینیسم و نقد سوسیال‌دموکراسیِ اروپایی و فرانسوی منتشر شد. لوفور بر این باور است که شکل جدیدی از دولت که او آن را مرحله‌ی تولید دولتی می‌نامد در اروپای غربی و شرقی در حال شکل‌گیری است و بخش قابل توجهی از مقاله را به شرح ویژگی‌های تجربی آن اختصاص می‌دهد. می‌توان گفت این بحث خلاصه‌ای از فصل‌های مهم جلد سوم کتاب «دولت»3، نوشته اوست که در آن مفهوم «مرحله تولید دولتی»4 ادامه ی مطلب…

دیالکتیک، یا منطقی که با علم اقتصاد هم‌خوان می‌شود | توماس سکین | برگردان: مانیا بهروزی

Artist: Keith Prossick دیالکتیک، یا منطقی که با علم اقتصاد هم‌خوان می‌شود1 توماس سکین برگردان: مانیا بهروزی در مسیر آموزش‌هایم به‌عنوان یک اقتصاددان، آموخته‌ام که نظریه‌ی اقتصادی می‌باید شکل دیالکتیک سرمایه را به‌خود بگیرد که ساختار آن بازتابی از منطق هگل است. دلیل نگارش این مقاله آن است که مایلم به مخاطب توضیح بدهم که این امر [داعیه] به‌طور کلی به‌چه معناست. با این اشاره‌ی مقدماتی، امیدوارم بتوانم توضیح مورد نظرم را با روایت‌کردنِ یک اپیزود شخصی درباره‌ی نحوه‌ی آشنایی‌ام با هگل آغاز کنم. وقتی که دانشجوی دوره‌ی مقدماتی [مقطع کارشناسی] بودم، نظریه‌ی اقتصادی را ازطریق [کلاس‌های] کوزو اونو (۱۹۷۷–۱۸۹۷) ادامه ی مطلب…

پیوند دیالکتیک نظام‌مند و ماتریالیسم تاریخی | خیرت رویتن | ترجمه‌ی حسین رحمتی

  پیوند دیالکتیک نظام‌مند و ماتریالیسم تاریخی1 خیرت رویتن2 ترجمه‌ی حسین رحمتی ۱. مقدمه: گفتمان مارکسی مقاله‌ی پیش‌رو به برخی از شرح‌‌وبسط‌های جدید در نظریه‌ی مارکسی ارزش، موسوم به نظریه‌ی شکل ‌‌ارزش، می‌پردازد که با چرخشی روش‌شناختی از منطق خطی و دیالکتیک تاریخی به منطق دیالکتیکی و دیالکتیک نظام‌مند همراه شده‌اند.3 برای درک این شرح‌وبسط‌‌ها در پارادایم مارکسی، اشاره به دو نکته‌ی مقدماتی مفید است: یکم، نکاتی درباره‌ی برخی از خودویژگی‌های گفتمان مارکسی و دوم، اشاراتی درمورد برخی ناهم‌خوانی‌ها در سرمایه‌ی مارکس. این یک عمل علمی رایج است که یافته‌ها و شرح‌وبسط‌های نظری جدید در یک حوزه در تقابلِ با ادامه ی مطلب…

نظریه‌ی مارکسیستی و مناسبات اجتماعی- طبقاتی ارضی در توسعه‌ی سرمایه‌دارانه: آسیای شرقی در پرتو رویکردی تجربی | ریچارد وسترا | برگردان: سما. ق.

نظریه‌ی مارکسیستی و مناسبات اجتماعی– طبقاتی ارضی در توسعه‌ی سرمایه‌دارانه: آسیای شرقی در پرتو رویکردی تجربی1 ریچارد وسترا برگردان: سما. ق. با گرفتارشدن خیل عظیمی از جمعیت‌های روستاییِ سرتاسر جهان -یعنی بیش از نیمی از کل جمعیت اقتصادهای جهان‌سومی قرن بیست‌ویکم- در گرداب آن نیروهایی که با حسن‌تعبیر، جهانی‌شدن نام می‌گیرند، «مساله‌ی ارضی»، بار دیگر در مباحثات اقتصاد سیاسی مارکسیستی برجسته شد (Moyo, Jha and Yeros, 2016). کندوکاو دربارۀ مساله‌ی ارضی در بستر جهانی‌شدن، به‌طرز روشن‌گرانه‌ای ما را به مناقشۀ مارکسیستی دیرپای دیگری بر سر به‌اصطلاح کار آزاد و بیگاری در توسعۀ سرمایه‌دارانه رهنمون می‌سازد (Brass, 2015). بااین‌حال، آن‌چه این ادامه ی مطلب…

سطوح تحلیل در اقتصاد سیاسی مارکسی: رویکردی اونویی | رابرت آلبریتون | برگردان: همن حاجی‌میرزایی

سطوح تحلیل در اقتصاد سیاسی مارکسی: رویکردی اونویی1 رابرت آلبریتون برگردان: همن حاجی میرزایی ویراستار: کارگاه دیالکتیک تقریباً همه‌ی اندیشمندان و مکاتب فکری اصلی در اقتصاد سیاسی مارکسی ارجاعاتی به سطوح تحلیل یا سطوح انتزاع داشته‌اند، و حساسیتی نسبت به مشکلات ارتباط بین سطوح انتزاعی‌تر تحلیل با سطوح انضمامی‌‌تر نشان داده‌اند. طبق نظر ای.پی. تامپسون «مسئله‌، حرکت از چرخه‌های سرمایه به سرمایه‌داری است؛ از شیوه‌ی تولید به شدت مجرد و انتزاعی، که در آن جبرگرایی [دترمینیسم] مطلق به‌نظر می‌رسد، به تعین‌های تاریخی به‌عنوان اعمال فشارها وبه‌عنوان منطق فرایندیی درون فرایندیی بزرگتر است»2. در چهارچوب آلتوسری، به‌طور خاص پولانزاس کسی بود ادامه ی مطلب…

جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی | نویسنده: روی باسکار | برگردان: مانیا بهروزی

    جستاری درباره‌ی مفهوم مارکسیستیِ ایدئولوژی (پیوست فصل دوم از کتاب «امکان طبیعت‌گرایی»1)   روی باسکار برگردان: مانیا بهروزی قصد ندارم در اینجا بررسی جامعی از مفهوم مارکسیستی ایدئولوژی به‌دست بدهم، بلکه درعوض می‌خواهم دو دشواره‌ی هم‌بسته با آن را مورد ملاحظه قرار دهم. اولی مربوط است به مکان ایدئولوژی (و علم) در توپوگرافی ماتریالیسم تاریخی؛ و دومی مربوط می‌شود به معیارهای خصلت‌بندی باورها به‌عنوان «ایدئولوژیک»، و به‌ویژه به‌منظور تمایزگذاری و بازشناسی ایدئولوژی از علم.   ۱. علوم و ایدئولوژی‌ها در ماتریالیسم تاریخی در آثار مارکس بالیده مفهوم ایدئولوژی سمت‌گیری2 دوگانه‌ای دارد: از یک‌سو به روبنا نسبت داده می‌شود ادامه ی مطلب…

ریشه‌های داعش: جامعه‌شناسیِ تاریخیِ بین‌المللیِ تشکیل و استحاله‌ی دولت در عراق | کامران متین | برگردان: محمد عبادی‌فر

    یادداشت مترجم سال ۲۰۰۳ وقتی که ارتش تا بن دندان مسلح آمریکا به عراق حمله کرد و به راحتی از جنوب تا شمال پیش رفت و در نهایت دولت عراق را سرنگون کرد بسیاری بر این عقیده بودند که مردم و یا ارتش عراق یارای مقابله با این ارتش مکانیزه را نداشتند و چاره‌ای جز اجازوه ورود به آنها نداشتند. اما در سال ۲۰۱۴ وقتی که یک گروه آناکرونیست با کمترین تجهیزات این بار از شمال عراق وارد شد، باز هم مردم به آنها اجازه دادند که به راحتی وارد شوند و بدون هیچ‌گونه مقاومتی این گروه توانست ادامه ی مطلب…